Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn tổ chức hội thảo quốc tế về chiến lược điều trị vi khuẩn kháng kháng sinh, nơi các chuyên gia trong và ngoài nước cùng nhìn thẳng vào một cuộc đua mà y học đang ở thế chậm hơn.

Các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc đang xuất hiện nhanh hơn nhiều so với tốc độ phát triển kháng sinh mới, thu hẹp lựa chọn điều trị tại các khoa hồi sức, cấp cứu và điều trị tích cực. Hội thảo diễn ra trong bối cảnh năm 2025, Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội đã chi gần 2.100 tỷ đồng riêng cho kháng sinh — chiếm 16,8% tổng chi phí thuốc — phản ánh gánh nặng tài chính ngày càng lớn mà tình trạng kháng thuốc kéo theo.

Tại hội thảo, TS.BS Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, xác nhận kháng kháng sinh không còn là vấn đề riêng của Việt Nam mà đã trở thành thách thức y tế toàn cầu, đòi hỏi các bệnh viện phải liên tục cập nhật bằng chứng khoa học, quản lý chặt chẽ việc sử dụng kháng sinh và tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn. “Cuộc chiến chống vi khuẩn kháng thuốc không còn là câu chuyện của riêng bác sĩ truyền nhiễm hay vi sinh, mà là bài toán của toàn bộ hệ thống bệnh viện”, TS Hưng nhấn mạnh.

Áp lực đó hiện rõ nhất ở những ca nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn sinh enzyme MBL — cơ chế giúp vi khuẩn vô hiệu hóa nhiều nhóm kháng sinh cùng lúc. Với những bệnh nhân này, việc chậm chọn đúng phác đồ có thể làm giảm đáng kể cơ hội điều trị thành công.

TS.BS Nguyễn Đức Long, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, chỉ ra rằng chất lượng điều trị hiện nay không còn được quyết định đơn thuần bởi việc sở hữu kỹ thuật hay thuốc mới, mà yếu tố quyết định là khả năng chọn đúng phác đồ ngay từ đầu và sử dụng hiệu quả nguồn lực y tế. Điều đó có nghĩa quyết định kháng sinh không còn nằm một mình ở bác sĩ điều trị: bác sĩ vi sinh, chuyên gia kiểm soát nhiễm khuẩn và dược sĩ lâm sàng cùng tham gia phân tích kết quả xét nghiệm, đánh giá nguy cơ và lựa chọn phác đồ tối ưu.

TS.BS Nguyễn Đức Long, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn phát biểu tại hội thảo về chiến lược điều trị vi khuẩn đa kháng thuốc trong bệnh viện. (Ảnh minh họa: Tin 360).

Bà Nguyễn Thị Tám, đại diện Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội, cho biết mỗi chỉ định kháng sinh không hợp lý đều có thể làm tăng chi phí điều trị, kéo dài thời gian nằm viện và góp phần thúc đẩy thêm tình trạng kháng thuốc — một vòng xoáy mà con số 37.000 tỷ đồng chi trả cho hơn 14 triệu lượt khám chữa bệnh trong năm 2025 phần nào phản ánh.

Ông Nguyễn Hải Nam, giảng viên Đại học Dược Hà Nội, nhắc lại cảnh báo của giới khoa học quốc tế: nếu trong khoảng 20 năm tới nhân loại không phát triển được các thế hệ kháng sinh hoàn toàn mới với cơ chế tác động khác biệt, việc điều trị các bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn kháng thuốc sẽ ngày càng khó khăn hơn. “Đây là một cuộc đua mà vi khuẩn gần như luôn chạy trước”, ông Nam nhận định.

Chiến lược khả thi nhất hiện nay, theo ông Nam, là song song tìm kiếm cơ chế kháng sinh mới và tối ưu việc sử dụng các kháng sinh đang có theo nguyên tắc đúng thuốc, đúng thời điểm, đúng liều và đúng thời gian. Các chuyên gia tại hội thảo cũng thống nhất bốn giải pháp trọng tâm: chẩn đoán sớm, lựa chọn kháng sinh tối ưu, điều trị đa chuyên khoa và kiểm soát lây nhiễm trong bệnh viện.

Nhân viên y tế chăm sóc người bệnh điều trị tích cực tại bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn. (Ảnh minh họa: Tin 360).

Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn giới thiệu thêm hai giải pháp AI hỗ trợ dược lâm sàng: ADRChecker-SP giúp phát hiện sớm các biến cố bất lợi liên quan đến thuốc, và DeepMedSP-AI hỗ trợ kê đơn, theo dõi và giám sát sử dụng kháng sinh ở bệnh nhân nhiễm khuẩn. Các chuyên gia nhấn mạnh AI chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ, còn quyết định điều trị vẫn do bác sĩ thực hiện — song AI có thể rút ngắn thời gian phân tích dữ liệu và giảm nguy cơ bỏ sót thông tin quan trọng trong những tình huống cần phản ứng nhanh.

Trường Anh (tổng hợp)