Ngày 26/5/2026, tiến trình đạt thỏa thuận Mỹ – Iran tập trung vào việc dỡ bỏ phong tỏa 24 tỉ USD và kiểm soát hạt nhân tại vùng Vịnh hiện nay.

Vai trò của Qatar và các nội dung cốt lõi của thỏa thuận Mỹ – Iran

Tại thủ đô Doha của Qatar, một phái đoàn cấp cao của Iran gồm Chủ tịch Quốc hội và Thống đốc Ngân hàng Trung ương đã có mặt vào ngày 26/5/2026. Mục tiêu chính của họ là thảo luận về việc dỡ bỏ phong tỏa khối tài sản trị giá 24 tỉ USD của quốc gia này bị đóng băng trước đó. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để Tehran chấp nhận đi đến một thỏa thuận Mỹ – Iran lâu dài và ổn định.

Nội dung nghị sự tập trung xoay quanh việc kiểm soát eo biển Hormuz và quản lý kho uranium làm giàu ở mức cao của Iran hiện nay. Mỹ yêu cầu các cam kết rõ ràng về an ninh hàng hải tại tuyến đường huyết mạch nơi các tàu chở hàng thường xuyên qua lại. Đổi lại, Iran mong muốn phục hồi các hoạt động giao thương quốc tế vốn đã bị đình trệ vì nhiều lệnh trừng phạt kinh tế từ Washington.

Hãng tin Tasnim cho biết các cuộc thảo luận tại Qatar đã thu được nhiều kết quả tích cực ban đầu cho các bên tham gia tính đến hôm qua. Tuy nhiên, các nhà đàm phán vẫn phải đối mặt với những bất đồng lớn về trình tự thực hiện các cam kết cụ thể trong thực tế. Sự hiện diện của các chuyên gia kinh tế cho thấy hai phía đang nghiêm túc tìm kiếm giải pháp thực tế cho bài toán tài chính.

Yêu cầu mở rộng Hiệp định Abraham và dự thảo bản ghi nhớ mười bốn điểm

Tổng thống Donald Trump cho biết bất kỳ thỏa thuận nào đạt được cũng cần sự tham gia của Ả Rập Xê Út và Pakistan vào tiến trình chung. Ông mong muốn mở rộng tầm ảnh hưởng của Hiệp định Abraham nhằm bình thường hóa quan hệ giữa các quốc gia tại khu vực Trung Đông. Đề nghị này nhằm tạo ra một khuôn khổ an ninh rộng lớn hơn, không chỉ bó hẹp trong quan hệ song phương giữa Mỹ và Iran.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio cập nhật rằng các cuộc thương thuyết có thể kéo dài thêm vài ngày để hoàn thiện các văn bản hành lý. Phía Iran xác nhận các bên đã đạt được kết luận về nhiều vấn đề trọng yếu trong dự thảo bản ghi nhớ chung giữa hai nước. Dự thảo này bao gồm 14 điểm mục tiêu nhằm thiết lập lại hòa bình và ổn định lâu dài cho toàn bộ khu vực vùng Vịnh.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran lưu ý rằng tiến triển này chưa đồng nghĩa với việc thỏa thuận đã nằm chắc trong tầm tay của các bên. Các rào cản về kỹ thuật và sự thiếu tin tưởng lẫn nhau sau các vụ va chạm quân sự thực địa vẫn là trở ngại lớn. Thế giới vẫn đang nín thở chờ đợi một thông báo chính thức cuối cùng từ trung tâm điều phối ngoại giao tại thủ đô Doha.

Theo: Báo Thanh Niên