Chính quyền Mỹ đưa Iran vào danh sách quốc gia bảo trợ giam giữ sai trái đồng thời cảnh báo về một lệnh cấm đi lại đối với công dân Mỹ tới quốc gia này.

Washington xem xét cấm công dân dùng hộ chiếu Mỹ tới Iran

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 27/2 chính thức thông báo việc đưa Iran vào danh sách các “quốc gia bảo trợ hoạt động giam giữ sai trái”. Đây là một loại danh sách đen mới được thiết lập dựa trên sắc lệnh hành pháp do Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng 9/2025, có tính chất tương đương với danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố. Iran trở thành quốc gia đầu tiên bị liệt vào danh sách này trong bối cảnh Tehran liên tục thực hiện các vụ bắt giữ người Mỹ, đặc biệt là những công dân mang hai quốc tịch mà chính phủ Iran không công nhận.

Động thái của Washington đi kèm với lời cảnh báo mạnh mẽ về việc có thể ra lệnh cấm công dân sử dụng hộ chiếu Mỹ để tới Iran nếu tình hình không được khắc phục. Phát biểu tại sân bay Basseterre thuộc quốc đảo St. Kitts and Nevis vào ngày 25/2, Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh rằng công dân Mỹ không nên đến Iran vì bất kỳ lý do gì và kêu gọi những người đang ở tại quốc gia này cần rời đi ngay lập tức. Hiện tại, Triều Tiên là quốc gia duy nhất mà Mỹ áp đặt lệnh cấm đi lại đối với công dân của mình.

Chính quyền Mỹ yêu cầu Tehran phải chấm dứt việc bắt giữ con tin và trả tự do cho toàn bộ người Mỹ đang bị giam giữ bất công như một điều kiện tiên quyết để chấm dứt các lệnh trừng phạt liên quan. Mặc dù hai nước đã cắt đứt quan hệ ngoại giao từ năm 1980, nhưng cộng đồng người Mỹ gốc Iran vẫn thường xuyên duy trì các hoạt động đi lại giữa hai quốc gia, một thực tế mà giới chức Mỹ cho rằng đang tiềm ẩn nhiều rủi ro an ninh trong giai đoạn hiện nay.

Bế tắc trong đàm phán hạt nhân và vai trò trung gian của Oman

Quyết định liệt Iran vào danh sách đen diễn ra giữa lúc căng thẳng quân sự tại Trung Đông leo thang và các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân tại Thụy Sĩ rơi vào bế tắc. Tổng thống Donald Trump bày tỏ sự không hài lòng với lập trường của phía Iran, cho rằng Tehran vẫn chưa sẵn lòng đáp ứng các yêu cầu của Mỹ về việc ngừng hoàn toàn hoạt động làm giàu uranium có thể dùng để chế tạo bom hạt nhân. Washington hiện đang cân nhắc các phương án hành động quân sự nếu không thể đạt được một thỏa thuận chung.

Tuy nhiên, Oman, quốc gia đóng vai trò trung gian đàm phán, lại đưa ra những nhận định lạc quan hơn về triển vọng ngoại giao giữa hai bên. Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi cho biết Tehran đã đồng ý chuyển hóa lượng dự trữ uranium hiện tại thành nhiên liệu và không tích trữ thêm. Phía Oman tin rằng một bước đột phá quan trọng chưa từng thấy đã đạt được và một thỏa thuận cuối cùng nhằm đảm bảo Iran vĩnh viễn không có vũ khí hạt nhân có thể hoàn tất trong vòng ba tháng tới.

Trong một diễn biến liên quan, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Ngoại trưởng Rubio dự kiến sẽ tới Israel vào ngày 2/3 để thảo luận thêm về hồ sơ Iran. Trước chuyến thăm này, Đại sứ quán Mỹ đã cho phép nhân viên không thiết yếu và gia đình họ rời khỏi Israel do lo ngại các rủi ro an ninh đang gia tăng trong khu vực. Những động thái dồn dập này cho thấy Washington đang thực hiện chiến lược gây sức ép đa tầng đối với Tehran cả về ngoại giao lẫn quân sự.

Theo: VnExpress