Nhóm nghiên cứu do nhà thiên văn học Paul Robertson thuộc Đại học California, Irvine (Mỹ) dẫn đầu công bố hành tinh GJ 3378b nằm ở đúng khoảng cách để nước có thể tồn tại trên bề mặt.

Phát hiện được đăng trên chuyên san The Astrophysical Journal, dựa trên dữ liệu quan sát bổ sung sau khi GJ 3378b được ghi nhận lần đầu năm 2024. Hành tinh xoay quanh sao lùn đỏ GJ 3378, cách Trái Đất 25 năm ánh sáng, và được xếp vào nhóm siêu Trái Đất — các hành tinh lớn hơn địa cầu nhưng vẫn có cấu tạo đá.

Số liệu ban đầu về khối lượng của GJ 3378b hóa ra không chính xác. Các quan sát mới điều chỉnh con số này từ gấp 5,3 lần Trái Đất xuống còn 2,3 lần, và chính sự điều chỉnh đó đưa hành tinh vào đúng vùng có thể giữ được nước ở dạng lỏng quanh sao trung tâm.

Khoảng cách 25 năm ánh sáng, đặt cạnh quy mô thật của thiên hà, không xa như con số ban đầu gợi ra. Ông Robertson dẫn phép so sánh: Dải Ngân hà trải rộng tới 100.000 năm ánh sáng, nên một khoảng cách vài chục năm ánh sáng gần như nằm sát cạnh hệ mặt trời. Nhóm nghiên cứu xếp GJ 3378b vào số ít ngoại hành tinh giống Trái Đất nhất từng được tìm thấy trong phạm vi 33 năm ánh sáng quanh chúng ta. “Đây là phát hiện đáng chú ý”, ông Robertson nói.

Phương pháp xác định khả năng có sự sống dựa trên hai tiêu chí cụ thể, không phải suy đoán cảm tính. “Phương châm của chúng tôi là “hãy lần theo dấu vết của nước””, ông giải thích, vì mọi dạng sống trên Trái Đất được biết đến đều cần nước để tồn tại. Tiêu chí thứ hai là cấu tạo đá của hành tinh, đặc điểm mà Trái Đất là ví dụ duy nhất đã được kiểm chứng.

Hai điều kiện này giải thích vì sao GJ 3378b được chú ý, nhưng chúng không phải bằng chứng của sự sống. Việc điều chỉnh khối lượng hành tinh cũng cho thấy các số liệu ban đầu về ngoại hành tinh vẫn có thể thay đổi khi có thêm dữ liệu quan sát, và kết luận hiện tại vẫn cần được xác nhận thêm trước khi đi xa hơn.

Phạm Mai (tổng hợp)