Tehran, Iran – Trong lúc tổ chức quốc tang cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, chính quyền Iran dưới thời người kế nhiệm Mojtaba Khamenei đã phát đi những tín hiệu rõ ràng về một đường lối cứng rắn và đối đầu hơn cả trong nước lẫn trên trường quốc tế.

Đại giáo chủ Jafar Sobhani chủ trì lễ cầu nguyện tại Đại giáo đường Grand Mosalla ở Tehran ngày 5/7, với sự tham dự của Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, Chánh án Tòa tối cao Gholamhossein Mohseni Ejei và Tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi. Đáng chú ý, ba con trai của cố lãnh tụ là Masoud, Meysam và Mostafa có mặt tại lễ, nhưng Mojtaba Khamenei — người kế nhiệm — lại vắng mặt không rõ lý do.

Đại diện hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự lễ tang, bao gồm Nga, Trung Quốc, Pakistan, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ; Ngoại trưởng Abbas Araghchi cũng có các cuộc gặp riêng với phái đoàn Hamas và Hezbollah. Việc linh cữu ông Khamenei được rước đến các thánh địa Najaf và Karbala của Iraq mang hàm ý không che giấu: Tehran vẫn khẳng định vai trò trung tâm trong cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite.

Bên kia bờ Đại Tây Dương, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận với Axios rằng “súng sẽ không nổ” trong thời gian Iran tổ chức quốc tang, đồng thời nói rõ quân đội Mỹ có thể tiêu diệt tất cả những người có mặt tại lễ tang, nhưng làm vậy thì “sẽ chẳng còn ai ngồi vào bàn đàm phán”. Đại sứ quán Iran tại Armenia lập tức đáp trả: con người có thể bị sát hại nhưng lý tưởng thì không.

Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, người phát ngôn quân đội Iran, tuyên bố nước này đang tận dụng thời gian ngừng bắn để tăng cường năng lực tác chiến và cảnh báo bất kỳ sai lầm nào của đối phương đều sẽ hứng đòn đáp trả quyết liệt. Đây không phải ngôn ngữ ngoại giao thông thường — đây là phát tín hiệu về ngưỡng chịu đựng.

Hệ thống chính trị Iran, theo Al Jazeera, đã hấp thụ cú sốc sau vụ không kích của Mỹ và Israel ngày 28/2 — vụ tấn công khiến ông Khamenei và một số quan chức cấp cao thiệt mạng. Washington có lẽ nhắm đến thay đổi chế độ, nhưng kết quả thực tế là thúc đẩy một sự thay đổi khác: chính quyền kế nhiệm quyết đoán hơn, không nhượng bộ hơn, và sẵn sàng leo thang hơn người tiền nhiệm.

Trọng tâm học thuyết mới nằm ở năng lực răn đe và mở rộng xung đột ra khỏi biên giới Iran. Kiểm soát eo biển Hormuz là minh chứng cụ thể nhất: Tehran phát đi thông điệp rằng nếu Iran không thể ổn định, dòng chảy dầu mỏ toàn cầu cũng sẽ không thể yên. Khoảng cách giữa tuyên bố ngừng bắn và thực tế tăng cường quân sự đang thu hẹp từng ngày — và chưa bên nào vạch rõ lằn ranh đỏ cho bên kia.

Trọng tâm học thuyết mới nằm ở năng lực răn đe và mở rộng xung đột ra khỏi biên giới Iran. Kiểm soát eo biển Hormuz là minh chứng cụ thể nhất: Tehran phát đi thông điệp rằng nếu Iran không thể ổn định, dòng chảy dầu mỏ toàn cầu cũng sẽ không thể yên. Khoảng cách giữa tuyên bố ngừng bắn và thực tế tăng cường quân sự đang thu hẹp từng ngày — và chưa bên nào vạch rõ lằn ranh đỏ cho bên kia.

Vũ Phượng (tổng hợp)