Iran thông báo đã thống nhất với Oman về tọa độ tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, khẳng định thỏa thuận không liên quan Mỹ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết hai nước đang hoàn tất bước cuối để ra tuyên bố chung, với điều kiện không bên thứ ba nào can thiệp vào tiến trình đàm phán. Ông cũng cảnh báo thỏa thuận này không đồng nghĩa eo biển Hormuz sẽ an toàn tuyệt đối, khi nhiều yếu tố bất ổn từ phía Mỹ vẫn còn tồn tại.

Ngày 05/8, hãng thông tấn nhà nước IRNA dẫn lời ông Baghaei nói Iran và Oman đã thống nhất về tọa độ của tuyến hàng hải dự kiến. Ông cho biết điều kiện để ra tuyên bố chung là “các bên thứ ba” không can thiệp vào đàm phán, phát biểu được xem là ám chỉ Mỹ.

Ông Baghaei lưu ý thỏa thuận giữa Iran và Oman về tuyến hàng hải qua Hormuz không đồng nghĩa với việc tuyến đường này sẽ an toàn tuyệt đối. Theo ông, nhiều yếu tố gây mất an ninh tại eo biển vẫn chưa được loại bỏ, trong đó có việc Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân đối với Iran cùng các hành động mà Tehran gọi là gây hấn và đe dọa nhằm vào nước này và lợi ích của Iran.

Kênh truyền hình nhà nước Iran IRIB trước đó dẫn nguồn tin cho biết thỏa thuận có thể đạt được giữa Iran và Oman không đồng nghĩa với việc eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại ngay lập tức. Nguồn tin này khẳng định đây là vấn đề song phương giữa hai nước vùng Vịnh, không liên quan đến Mỹ. “Nếu Mỹ tiếp tục các hành động vi phạm, eo biển Hormuz sẽ vẫn đóng cửa ngay cả khi Iran và Oman đạt thỏa thuận”, nguồn tin nói.

Bản đồ thể hiện tuyến đường hàng hải di chuyển qua eo biển Hormuz giữa các quốc gia. (Ảnh minh họa: Tin 360)

Giới chức Oman và Mỹ đến nay chưa lên tiếng về thông tin trên. Diễn biến xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần tuyên bố nước này sắp đạt thỏa thuận với Iran, trong đó hoạt động vận tải qua Hormuz sẽ sớm bình thường trở lại, đồng thời cảnh báo sẽ “tung đòn mạnh” nếu kết quả không như ý. Ngược lại, giới chức Iran bác bỏ việc đang đàm phán trực tiếp với Mỹ, nhiều lần cáo buộc Washington tìm cách tác động đến tiến trình đàm phán Iran – Oman thông qua các lời đe dọa quân sự.

Trang tin Axios dẫn nguồn tin cho biết Mỹ, Iran và Oman sắp đạt thỏa thuận tạm thời nhằm mở lại eo biển Hormuz, Washington kỳ vọng công bố văn kiện trong ngày 5/8. Trong khi đó, một quan chức vùng Vịnh nói với CNN rằng khả năng Mỹ và Iran đạt thỏa thuận vào ngày 7/8 chỉ ở mức 50-50, cho thấy kết quả cuối cùng vẫn còn bỏ ngỏ.

Hormuz là eo biển hình chữ V ngược nằm giữa Iran và Oman, dài 161km, điểm hẹp nhất chỉ 33km và luồng hàng hải mỗi hướng rộng khoảng 3km. Tuyến đường này gần như tê liệt kể từ khi chiến sự Mỹ – Iran nổ ra, khiến tàu thuyền hiện chỉ có thể di chuyển qua hải trình phía bắc dọc lãnh hải Iran hoặc tuyến phía nam sát bờ biển Oman.

Vũ Quyến (tổng Hợp).