Gia Hưng Tạng tại chùa Thập Tháp là bộ kinh Phật độc bản với quy mô đồ sộ, lưu giữ giá trị văn hóa và tâm linh quý giá suốt ba thế kỷ tại miền Trung.

Kho tàng văn hóa Hán Nôm giữa lòng di tích cổ

Chùa Thập Tháp, hay còn gọi là Thập Tháp Di Đà Tự, tọa lạc tại phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai, vốn thuộc vùng đất Bình Định xưa. Đây là một trong những tổ đình cổ kính và tiêu biểu nhất của Thiền phái Lâm Tế tại miền Trung. Ngôi chùa không chỉ mang dấu ấn lịch sử hơn 350 năm mà còn lưu giữ nhiều lớp trầm tích văn hóa đặc sắc của vùng đất từng là kinh đô vương quốc Champa.

Ngôi cổ tự được Thiền sư Nguyên Thiều, người khai lập dòng Lâm Tế tại Đàng Trong, sáng lập vào năm 1668 và được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1990. Với kiến trúc mái lợp ngói âm dương và các họa tiết trang trí truyền thống như lưỡng long tranh châu, chùa Thập Tháp hiện lên như một bảo tàng sống về nghệ thuật điêu khắc cổ. Trải qua nhiều biến động của lịch sử, nơi đây vẫn giữ được vẻ tôn nghiêm và là biểu tượng tinh thần quan trọng của khu vực.

Theo các chuyên gia nghiên cứu triết học, di sản Hán Nôm tại đây đóng vai trò như ký ức vật chất lưu giữ tri thức qua nhiều thế kỷ. Chùa Thập Tháp được đánh giá là một trung tâm lưu trữ quan trọng với khối lượng lớn tư liệu Phật giáo Hán văn có giá trị quốc tế. Những thư tịch này không chỉ phản ánh đời sống tinh thần của tiền nhân mà còn là kho tàng tri thức vô giá cho các thế hệ nghiên cứu sau này.

Giá trị độc bản của bộ đại tạng kinh Gia Hưng Tạng

Điểm nhấn nổi bật nhất trong kho tàng di sản tại chùa là bộ Đại tạng kinh Gia Hưng với quy mô vô cùng đồ sộ. Bộ kinh này gồm khoảng 1.377 tập thuộc 479 bộ, tương đương với gần 4.826 quyển, bao quát đầy đủ các hệ kinh, luật, luận và ngữ lục. Đây là một trong những bộ tạng kinh Hán văn còn lưu giữ được sự đầy đủ hiếm hoi trong bối cảnh nhiều thư tịch cổ đã thất tán.

Tiến sĩ Nguyễn Tô Lan nhận định rằng so với các bản kinh Phật khác tại Việt Nam vốn chỉ còn là những mảnh rời rạc, bộ Gia Hưng Tạng tại đây là bản trọn vẹn duy nhất. Xét về giá trị tư liệu, đây được coi là di sản độc nhất vô nhị không chỉ trong nước mà còn trên bình diện thế giới. Hiện nay, một chiến dịch quốc tế đã được triển khai nhằm số hóa các phần còn lại để phục dựng hoàn chỉnh bộ đại tạng kinh quý giá này.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị bộ kinh này đang được các nhà nghiên cứu đặc biệt quan tâm thông qua các đề xuất số hóa và nghiên cứu sâu. Bộ kinh là minh chứng rõ nét cho thấy Bình Định từng là trung tâm Phật giáo quan trọng của miền Trung trong thế kỷ 17 và 18. Di sản này không chỉ có ý nghĩa tâm linh mà còn mở ra tiềm năng lớn trong việc gắn kết nghiên cứu văn hóa với phát triển kinh tế và du lịch địa phương.

Theo: Báo Dân trí