Cuộc đối đầu Mỹ – Iran đang ở mức nguy hiểm nhất lịch sử. Từ đồng minh, hai nước trở thành thù địch sau năm 1979 và hiện đứng trước nguy cơ chiến tranh toàn diện sau khi Giáo chủ Khamenei thiệt mạng.

Lịch sử thù địch khởi nguồn từ cuộc Cách mạng Hồi giáo 1979

Mối quan hệ Mỹ và Iran từng là đồng minh chiến lược. Mỹ hỗ trợ Vua Shah Mohammad Reza Pahlavi nhằm kiềm chế ảnh hưởng Liên Xô. Tuy nhiên, bước ngoặt xảy ra vào năm 1979 khi Cách mạng Hồi giáo bùng nổ. Theo Washington Post, Vua Shah bị lật đổ và phải lưu vong. Đại giáo chủ Khomeini thiết lập nước Cộng hòa Hồi giáo mới.

Tháng 11 năm 1979, sinh viên Iran tấn công Đại sứ quán Mỹ tại Tehran. Họ bắt giữ 52 công dân làm con tin trong 444 ngày. Tổng thống Jimmy Carter chính thức cắt đứt quan hệ ngoại giao năm 1980. Căng thẳng tiếp tục tăng cao trong Chiến tranh Iran-Iraq sau đó. Năm 1988, hải quân Mỹ tiêu diệt một nửa lực lượng tác chiến của Iran. Cùng năm đó, tàu USS Vincennes bắn hạ máy bay dân sự Iran Air. Vụ việc khiến 290 người thiệt mạng và gây thù hận sâu sắc

Leo thang quân sự trực diện đe dọa an ninh toàn Trung Đông

Chương trình hạt nhân Iran trở thành tâm điểm xung đột thế kỷ 21. Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận JCPOA vào năm 2018. Năm 2020, Mỹ không kích hạ sát Tướng Qassem Soleimani tại Baghdad. Tình hình bắt đầu chuyển sang xung đột trực diện từ năm 2025. Ngày 28 tháng 2 năm 2026, Mỹ và Israel phát động chiến dịch Sư tử gầm.

Cuộc không kích quy mô lớn khiến Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei tử vong. Iran lập tức phản công bằng tên lửa vào các căn cứ Mỹ. Tổng thống Mỹ kêu gọi người dân Iran thay đổi chính quyền. Liên hợp quốc cảnh báo nguy cơ chiến tranh toàn diện tại khu vực. Hiện tại, các kênh ngoại giao giữa hai nước đã hoàn toàn đóng kín. Tương lai khu vực phụ thuộc vào việc Iran lựa chọn lãnh đạo mới. Các chuyên gia lo ngại một cuộc chiến thảm khốc khó tránh khỏi.

Theo:Khai Mở