Củ dền đỏ (Beta vulgaris L.) được các nhà khoa học ghi nhận là nguồn cung cấp betain, sắt, vitamin C và nhiều khoáng chất có tác dụng hỗ trợ huyết áp, tim mạch và hệ miễn dịch.

Loại củ quen thuộc này thường chỉ được biết đến qua màu sắc bắt mắt và vị ngọt thanh trong các món canh hay bánh, nhưng thành phần dinh dưỡng bên trong mới là điều đáng chú ý hơn. Theo y học cổ truyền, củ dền có vị ngọt, hơi đắng, tính hàn, được ghi nhận có tác dụng bổ tỳ, làm mát máu và thông huyết mạch.

Về mặt khoa học, củ dền chứa betain – một acid amin có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa. Màu đỏ đặc trưng của củ đến từ hai hợp chất betacyanin và betaxanthin, vốn là chất chống oxy hóa tự nhiên; các nhà dinh dưỡng khuyên giữ nguyên vỏ khi nấu để bảo toàn hai hợp chất này.

Món canh nấu từ củ dền kết hợp rau củ, bổ sung dinh dưỡng cho bữa ăn hằng ngày. (Ảnh minh họa: Tin 360)

Trung tâm Y tế Wake Forest Baptist đã theo dõi nhóm người cao tuổi có vấn đề tim mạch và ghi nhận rằng uống nước ép củ dền hằng ngày trong một tuần giúp tăng khả năng duy trì hoạt động thể chất lên 24%, đồng thời làm giảm huyết áp ở cả nhóm uống một ngày lẫn nhóm uống nhiều ngày. Chất xơ trong củ dền cũng giúp giảm cholesterol và triglyceride, trong khi betain ngăn sự tích tụ homocysteine – một yếu tố gây hại cho mạch máu và làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, đau tim, đột quỵ.

Ly nước ép củ dền được chế biến từ củ dền và rau củ tươi để bổ sung dinh dưỡng. (Ảnh minh họa: Tin 360)

Củ dền cũng chứa lượng lớn vitamin C, sắt và acid folic. Vitamin C hỗ trợ hấp thụ sắt và kích hoạt bạch cầu chống lại vi khuẩn, virus; acid folic và sắt trong củ dền được ghi nhận đặc biệt có lợi cho phụ nữ mang thai. Đáng chú ý, lá của cây dền đỏ non chứa lượng sắt cao hơn cả rau bina (spinach).

Tuy nhiên, lợi ích của củ dền đi kèm với những giới hạn rõ ràng cần lưu ý. Người huyết áp thấp, người có vấn đề dạ dày-ruột, người bị tiểu đường hoặc tiền sử sỏi thận đều cần hạn chế hoặc tránh dùng, vì củ dền có chỉ số glycemic cao, chứa oxalat và betain ở mức có thể làm trầm trọng thêm các tình trạng này khi tiêu thụ quá nhiều.

Riêng với thông tin về phương pháp Breuss – được cho là giúp hơn 45.000 người điều trị ung thư bằng nước ép hỗn hợp củ dền – cần nhắc rõ rằng phương pháp này chưa được kiểm chứng khoa học. Bệnh nhân ung thư chỉ nên xem rau củ, bao gồm củ dền, là thực phẩm hỗ trợ trong quá trình điều trị, không phải giải pháp thay thế y tế.

Trường Anh (tổng hợp)