Hai ngôi mộ gạch tại Rú Bụt, xã Kim Liên, Nghệ An được xác định có niên đại khoảng thế kỷ IV-VI. Nhiều đồ tùy táng như tiền Ngũ Thù, đồ gốm, vũ khí sắt và hiện vật kim loại được phát hiện bên trong.

Ngày 16/9, Bảo tàng Nghệ An – Xô viết Nghệ Tĩnh phối hợp Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội công bố kết quả khai quật khẩn cấp dấu tích mộ gạch Rú Bụt, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An.

Kết quả khai quật bước đầu xác định tại khu vực này có hai ngôi mộ gạch, có niên đại khoảng thế kỷ IV đến thế kỷ VI, thuộc giai đoạn Lục Triều.

Hai ngôi mộ có cấu trúc gồm ba phần: huyệt, huyệt đạo và hầm mộ. Gạch xây mộ chủ yếu là loại gạch chữ nhật màu đỏ hoặc xám, độ nung thấp, với nhiều kích thước khác nhau. Phần lớn gạch không có hoa văn, một số tiêu bản được trang trí họa tiết kẻ ca rô.

Điểm đáng chú ý nằm ở số lượng và chủng loại đồ tùy táng được phát hiện. Các nhà khảo cổ ghi nhận bình, chén, bát, nồi, vò, lọ bằng gốm sành; tiền Ngũ Thù; dao, đao, kiếm bằng sắt; đồ đồng; hạt chuỗi thủy tinh cùng các hạt và lá kim loại màu vàng.

Nhiều đồ tùy táng được phát hiện. (Ảnh minh họa: Tin 360)

Trong hai mộ, một ngôi nằm sâu hơn 2 m so với ngôi còn lại và còn khá nguyên vẹn. Tình trạng này giúp các nhà nghiên cứu có thêm cơ sở để tìm hiểu cách bố trí đồ tùy táng trong mộ cổ.

Đối chiếu với các mộ gạch từng được nghiên cứu tại khu vực Nam Lộc cũ, nay là xã Vạn An; Nam Kim cũ, nay là xã Thiên Nhẫn và Kim Liên cũ, nay là xã Kim Liên, các nhà khảo cổ nhận thấy mộ Rú Bụt có nhiều điểm tương đồng.

Đặc biệt, hai mộ gạch tại Rú Bụt có nét tương đồng với mộ Nam Lộc và mộ Núi Chung về mặt bằng, phương thức đào huyệt và kỹ thuật xây dựng hầm mộ.

Từ cấu trúc, kỹ thuật xây dựng và các di vật được phát hiện, các nhà khảo cổ xác định đây là loại mộ táng có hầm mộ được xây xếp bằng gạch, thường được gọi là mộ gạch hoặc mộ Hán.

Loại hình mộ này từng xuất hiện khá phổ biến tại các khu vực ven sông lớn và các tuyến giao thông đường thủy. Trong đó có những khu vực như Lục Đầu Giang, Bạch Đằng, Y Bích và sông Lam, vốn giữ vai trò kết nối các trung tâm cư trú với biển.

Sau khi công bố kết quả khai quật, các nhà khảo cổ kiến nghị lấp phủ để bảo vệ tạm thời hố khai quật. Đồng thời, các cơ quan chức năng được đề nghị xây dựng chương trình nghiên cứu, điều tra và khảo sát tổng thể các di tích trong khu vực.

Phạm vi nghiên cứu được đề xuất không chỉ giới hạn ở mộ gạch Rú Bụt và vùng phụ cận mà còn mở rộng tới các di tích khảo cổ, lịch sử và văn hóa có liên quan trong lưu vực sông Lam.

Các nhà nghiên cứu cũng đề nghị cơ quan quản lý và chính quyền địa phương tăng cường bảo vệ, kiểm tra và giám sát khu vực mộ gạch Rú Bụt. Việc tuyên truyền để người dân hiểu giá trị của di tích cũng được đặt ra như một phần trong công tác bảo vệ di sản.

Ngôi mộ cổ được anh Trần Đình Tuấn phát hiện vào tháng 4/2026 trong quá trình đào đất trồng cây tại khu vực Rú Bụt, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An, thuộc địa phận xã Nam Giang, huyện Nam Đàn cũ.

Tâm Thanh (tổng hợp)