Một chuyên cơ Cessna 560XLS+ của VistaJet đã đáp nhầm xuống căn cứ không quân Fairford (Anh), nơi đồn trú oanh tạc cơ B-1B của Mỹ, trước khi được phép rời đi sau khoảng ba giờ.

Sự việc xảy ra sáng 12/9 (giờ Anh), khi chiếc Cessna mang số hiệu D-CJMK cất cánh từ sân bay London City lúc gần 9h. Khoảng 20-30 phút sau, phi cơ hạ xuống Fairford ở hạt Gloucestershire thay vì Cotswold Airport, cách đó khoảng 17 km về phía tây.

Ngay khi máy bay chạm đường băng, lực lượng an ninh Fairford kích hoạt quy trình ứng phó khẩn cấp. Phi công nhận ra sai sót và đề nghị cất cánh ngay để tiếp tục hành trình, nhưng lực lượng an ninh yêu cầu giữ máy bay tại chỗ nhằm hoàn tất việc thẩm vấn và giấy tờ.

Khoảng ba giờ sau, chiếc Cessna mới được phép thực hiện chặng bay ngắn còn lại tới Cotswold Airport.

Ranh giới giữa hai sân bay dễ gây nhầm lẫn

Fairford là căn cứ quân sự được xây dựng từ thập niên 1940. Không quân Anh quản lý cơ sở này đến năm 1950, sau đó căn cứ được quân đội Mỹ vận hành liên tục; nơi đây hiện có các oanh tạc cơ chiến lược B-1B Lancer cùng các đơn vị trinh sát và hậu cần của không quân Mỹ.

Cotswold Airport lại có nguồn gốc khác. Đây từng là căn cứ Kemble của không quân Anh, được tư nhân hóa từ năm 2001 và hiện phục vụ hàng không thương mại cỡ nhỏ, trong đó có các chuyến bay thuê riêng.

Điểm khiến sự cố nhạy cảm hơn là Fairford đang là nơi đồn trú của những chiếc B-1B từng tham gia chiến dịch không kích của Mỹ nhằm vào Iran. Vì vậy, một máy bay dân sự xuất hiện bất ngờ trên đường băng quân sự trong thời điểm căn cứ cảnh giác cao buộc lực lượng an ninh phải xử lý theo quy trình nghiêm ngặt.

Máy bay tư nhân Cessna 560XLS+ thực hiện chuyến bay đến Anh trước khi xảy ra sự cố hạ cánh nhầm xuống căn cứ Mỹ. (Ảnh minh họa: Tin360)

Theo giới quan sát hàng không, Fairford và Cotswold nằm gần như cùng vĩ độ, cách nhau không xa và có cấu hình đường băng tương đồng. AAIB từng ghi nhận một vụ tương tự năm 2016, khi một máy bay tư nhân hạng nhẹ đáp nhầm Fairford thay vì Kemble.

Cotswold cũng không có đài kiểm soát không lưu đầy đủ mà vận hành theo mô hình cung cấp thông tin bay. Điều này khiến quá trình tiếp cận phụ thuộc nhiều vào phán đoán của phi công và không có kiểm soát viên cảnh báo khi máy bay lệch hướng.

Kai Greet, biên tập viên chuyên trang hàng không quân sự The Aviationist, nhận định: “Nếu sự việc dẫn đến cuộc điều tra sâu rộng hơn, phương thức hoạt động hiện tại của một sân bay có quy mô và tần suất vận hành như Cotswold sẽ bị đặt dấu hỏi”.

Sự cố còn cho thấy mối liên hệ đáng chú ý giữa hai cơ sở. Cotswold thuộc sở hữu tư nhân của doanh nhân Ronan Harvey từ năm 2001, trong khi con gái ông, Susannah Harvey, vừa là giám đốc điều hành sân bay vừa mang danh hiệu chỉ huy danh dự của một phi đoàn trinh sát Mỹ đóng tại Fairford.

Chiếc Cessna 560XLS+ được chế tạo năm 2019, thuộc dòng Citation Excel chín chỗ ngồi phục vụ khách thuê riêng. Sự việc tại Fairford không phải trường hợp máy bay đáp nhầm duy nhất từng được nhắc tới; năm 2012, một C-17 Globemaster III của Mỹ cũng từng hạ cánh nhầm xuống một sân bay nhỏ ở Florida, dù bối cảnh và mức độ khác biệt.

Vũ Quyến (tổng hợp).