Iran đưa ra hàng loạt điều kiện mới để mở lại eo biển Hormuz, trong khi các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ chưa có bước tiến rõ ràng. Một thỏa thuận tạm thời giữa Iran và Oman đang được thúc đẩy.

Iran tiếp tục giữ lập trường cứng rắn về việc kiểm soát eo biển Hormuz. Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran tuyên bố tuyến hàng hải này sẽ chưa được mở lại cho đến khi Mỹ thay đổi cách tiếp cận và đáp ứng các yêu cầu của Tehran.

Theo tuyên bố của Tư lệnh Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran Mohammad Bagher Zolghadr, Washington phải cam kết không tiếp tục đe dọa Iran, chấm dứt xung đột và rút lực lượng khỏi khu vực.

Các yêu cầu mới được cho là khó nhận được sự chấp thuận từ Mỹ. Washington trước đó muốn đạt một thỏa thuận về việc vận hành eo biển trước khi tiến tới dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa hàng hải.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết Tehran và Washington chưa nối lại đàm phán trực tiếp. Iran cho rằng Mỹ vẫn vi phạm thỏa thuận tạm thời trước đó, nhưng hai bên vẫn duy trì trao đổi thông điệp thông qua các kênh trung gian.

Iran và Oman đang tiến gần một thỏa thuận tạm thời về hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Theo phương án đang được thảo luận, tàu thuyền có thể đi vào eo biển theo tuyến gần Iran và rời đi theo tuyến gần Oman.

Các tàu được cho là sẽ không phải trả phí quá cảnh trong thời gian thỏa thuận được áp dụng. Cơ chế này nhằm khôi phục những nội dung từng được thống nhất giữa Mỹ và Iran, đồng thời tạo điều kiện để hai bên tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân.

Tuy nhiên, thỏa thuận Iran – Oman sẽ không đồng nghĩa eo biển Hormuz được mở lại hoàn toàn. Việc khôi phục hoạt động hàng hải bình thường vẫn phụ thuộc vào việc Mỹ và Iran giải quyết những bất đồng lớn hơn.

Trong lúc tình hình tại eo biển chưa được tháo gỡ, Mỹ cũng đang tìm cách bổ sung năng lực quân sự. Lầu Năm Góc đã yêu cầu ngành công nghiệp quốc phòng đẩy nhanh sản xuất đạn dược và các loại vũ khí quan trọng.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ phải đối mặt với nhu cầu bổ sung kho vũ khí sau thời gian dài xung đột. Washington cho biết kế hoạch tăng sản lượng nằm trong chương trình hiện đại hóa năng lực quốc phòng, nhưng sức ép từ tình hình Trung Đông đang khiến yêu cầu này trở nên cấp thiết hơn.

Eo biển Hormuz vì vậy tiếp tục là điểm nghẽn trong các nỗ lực giảm căng thẳng. Iran muốn Mỹ đáp ứng những điều kiện rộng hơn trước khi khôi phục tuyến hàng hải, trong khi Washington vẫn phải cân nhắc giữa yêu cầu an ninh, kinh tế và nguy cơ xung đột kéo dài.

Tâm Thanh (tổng hợp)