Chùa Tôn Thạnh tại Tây Ninh thu hút du khách bởi kiến trúc cổ gần 220 tuổi cùng điển tích thiền sư cắt ngón tay đúc tượng và dấu ấn cụ Nguyễn Đình Chiểu.

Kiến trúc Nam Bộ cổ kính và điển tích đúc tượng của Thiền sư Viên Ngộ

Chùa Tôn Thạnh tọa lạc trên tuyến đường ĐT835, thuộc địa phận xã Mỹ Lộc, tỉnh Tây Ninh, mang đậm phong cách kiến trúc nhà truyền thống Nam Bộ với ba gian cổ kính. Ngôi cổ tự được Thiền sư Viên Ngộ kiến tạo, thể hiện sự giao thoa văn hóa và tín ngưỡng đặc trưng của vùng đất này từ gần hai thế kỷ trước. Hệ thống mái chùa được lợp bằng ngói âm dương truyền thống, một nét đặc trưng kiến trúc giúp ngôi chùa giữ được vẻ trầm mặc dù đã trải qua nhiều lần trùng tu và tôn tạo.

Điểm nhấn tâm linh đặc biệt nhất của chùa gắn liền với câu chuyện tương truyền về việc đúc tượng phật của vị sư tổ Viên Ngộ vào thời điểm sơ khai. Theo Đại đức Thích Tắc Hòa chia sẻ, do lần đúc pho tượng đầu tiên không hoàn thành như ý nguyện, ngài đã phát nguyện cắt ngón tay trỏ của mình cho vào khuôn đúc ở lần thứ hai. Nhờ sự thành tâm này, pho tượng mới được hoàn thiện trọn vẹn và trở thành vật phẩm linh thiêng được lưu giữ trang trọng tại chùa cho đến ngày nay.

Với giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt trải qua gần 220 năm biến thiên, chùa Tôn Thạnh vẫn giữ được gần như nguyên vẹn những nét kiến trúc cổ xưa nhất. Vào năm 1997, Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã chính thức công nhận ngôi chùa là Di tích lịch sử cấp quốc gia. Đây là sự khẳng định cho vị thế của một ngôi chùa cổ có giá trị kiến trúc tiêu biểu, góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa của tỉnh Tây Ninh.

Pho tượng Địa Tạng Vương Bồ Tát bằng đồng có niên đại khoảng 200 năm, gắn liền với điển tích cắt ngón tay linh thiêng của thiền sư Viên Ngộ. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Nơi lưu dấu sự nghiệp cụ Đồ Chiểu và điểm chiêm bái của du khách

Ngôi chùa cổ này còn đặc biệt gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp văn chương của nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu trong giai đoạn từ năm 1859 đến 1861. Trong thời gian lưu trú tại chùa, cụ đã mở lớp dạy học cho trẻ em nghèo, bốc thuốc chữa bệnh cho nhân dân và âm thầm sáng tác thơ văn để cổ vũ tinh thần đấu tranh chống thực dân Pháp. Sự hiện diện của cụ Đồ Chiểu đã biến chùa Tôn Thạnh thành một biểu tượng của tinh thần yêu nước và văn hóa dân tộc.

Chùa Tôn Thạnh chính là nơi ra đời của những tác phẩm bất hủ trong nền văn học Việt Nam như truyện thơ “Lục Vân Tiên” và bài “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”. Những áng văn chương hào sảng này không chỉ có giá trị lịch sử cao mà còn là di sản văn hóa tinh thần quý báu vẫn luôn được lưu truyền và nhắc nhớ cho đến ngày nay. Ngôi chùa vì thế không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn là một “bảo tàng” sống động lưu giữ ký ức về vị sĩ phu yêu nước.

Ngày nay, chùa Tôn Thạnh là điểm sinh hoạt tín ngưỡng quen thuộc của người dân địa phương và thu hút đông đảo du khách thập phương đến tham quan, tìm hiểu lịch sử. Mỗi ngày, chùa đón nhiều lượt khách đến chiêm bái pho tượng phật linh thiêng và tham quan kiến trúc cổ tự để tìm lại sự bình yên trong tâm hồn. Việc bảo tồn các giá trị truyền thống tại đây luôn được chú trọng để chùa mãi là niềm tự hào về lịch sử và văn hóa của vùng đất Tây Ninh.

Tâm Thanh (tổng hợp)