Nhà thờ gỗ Kon Tum là sự giao thoa độc đáo giữa kiến trúc Roman phương Tây và văn hóa bản địa, được dựng xây từ gỗ quý và sức mạnh cộng đồng.

Sự tinh tế trong kiến trúc nhà thờ gỗ Kon Tum

Nằm yên bình trên đường Nguyễn Huệ, thành phố Kon Tum, ngôi giáo đường trăm tuổi này là một công trình kiến trúc cổ độc đáo gắn liền với đời sống tâm linh và văn hóa của cộng đồng người dân Tây Nguyên suốt hơn một thế kỷ qua. Được khởi công từ năm 1913 và hoàn thành vào năm 1918, công trình có tên gọi nguyên thủy là Nhà thờ địa sở Tơring, được xây dựng sau hai lần các ngôi nguyện đường bằng tre nứa trước đó bị hỏa hoạn thiêu rụi.

Kiến trúc của công trình được định hình theo phong cách Roman “Việt hóa” dưới sự hướng dẫn của linh mục Joseph Décrouille Đệ và cha Kemlin. Toàn bộ nhà thờ được xây dựng bằng gỗ cà chít, một loại gỗ sến đỏ có độ bền cực cao được tìm thấy trong rừng già Kon Tum. Điểm đặc biệt nằm ở kỹ thuật thi công thủ công tinh xảo của các nghệ nhân khi sử dụng hệ thống mộng gỗ ghép nối khít khao mà không cần dùng đến đinh, tạo nên một kết cấu vững chãi và trường tồn với thời gian.

Với diện tích khuôn viên rộng khoảng 1.200 m2, mặt tiền của nhà thờ nổi bật với tháp chuông cao 24 m được chia làm bốn tầng cân đối. Không gian bên trong gây ấn tượng mạnh bởi những hàng cột gỗ lớn cao 12 m cùng hệ thống cửa sổ vòm nhọn đặc trưng của lối kiến trúc Roman phương Tây. Ánh sáng tự nhiên len lỏi qua các ô cửa kính màu tái hiện những điển tích trong Kinh Thánh và nhịp sống sinh hoạt của người dân bản địa, tạo nên một không gian vừa thanh thoát vừa uy nghiêm.

Nhà thờ gỗ Kon Tum: Tuyệt tác kiến trúc Roman hơn 100 năm tuổi
Trải qua 112 năm thăng trầm, công trình vẫn giữ nguyên vẹn giá trị là nhà thờ gỗ phong cách Roman duy nhất còn tồn tại ở Việt Nam. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)

Giao thoa văn hóa và biểu tượng của sự đoàn kết

Nhà thờ gỗ Kon Tum không chỉ là một công trình tôn giáo mà còn là biểu trưng cho sự hòa quyện tuyệt vời giữa nghệ thuật phương Tây và bản sắc văn hóa dân tộc. Giáo phụ A Dẻ, người đã trông coi nhà thờ từ năm 1982, cho biết hệ thống tường và trần nhà đều được làm từ hỗn hợp đất trộn rơm theo phương pháp truyền thống. Mái nhà thay vì lợp tranh đã được thay thế bằng ngói vảy, kết hợp cùng các chi tiết chạm trổ tỉ mỉ trên gỗ tạo nên một tổng thể kiến trúc vừa cổ điển vừa gần gũi với địa hình địa phương.

Quá trình xây dựng nhà thờ là một kỳ tích về sức mạnh cộng đồng với sự góp sức của đông đảo thợ mộc lành nghề từ Quảng Ngãi, Quảng Nam và Bình Định. Những khối gỗ khổng lồ được voi rừng kéo từ đại ngàn về trung tâm để phục vụ thi công, một hình ảnh vẫn còn được tái hiện sống động qua các bức tranh tại mặt tiền nhà thờ ngày nay. Công trình này là kết quả của nhiều năm lao động miệt mài, nơi người dân địa phương cùng nhau khiêng gỗ, lợp mái và đục chạm từ sáng sớm đến tối mịt để tạo nên biểu tượng của lòng quyết tâm.

Trải qua 112 năm thăng trầm, công trình vẫn giữ nguyên vẹn giá trị là nhà thờ gỗ phong cách Roman duy nhất còn tồn tại ở Việt Nam. Ngày nay, nơi đây đã trở thành điểm đến văn hóa du lịch hấp dẫn, thu hút du khách trong và ngoài nước đến chiêm ngưỡng những chi tiết chạm trổ thủ công sắc nét qua thời gian. Ngoài việc tham quan và tìm hiểu lịch sử, du khách còn có thể dừng chân thưởng thức cà phê hoặc tìm mua những món quà lưu niệm ngay trong khuôn viên cổ kính của giáo đường.

Theo: VnExpress