Các tổng tham mưu trưởng 3 nước Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan hôm qua (25.9) họp khẩn ở Riyadh bàn các biện pháp hỗ trợ Ả Rập Xê Út theo khuôn khổ Hiệp ước phòng thủ chung Mecca, sau các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Houthi.
- Doanh nghiệp ngừng hoạt động vẫn mắc kẹt ở thủ tục giải thể
- Tắm biển lúc trời mưa, một học sinh Quảng Trị tử vong
- Thanh Hóa: Chuỗi va chạm giao thông trên quốc lộ 1A khiến 4 người thương vong
Cuộc họp diễn ra tối 25/9 theo giờ địa phương, tức rạng sáng 26/9 theo giờ Hà Nội, với tướng Fayyadh bin Hamed Al-Ruwaili, tướng Selcuk Bayraktaroglu và Thống chế Asim Munir. Ba bên rà soát các mối đe dọa nhằm vào Ả Rập Xê Út và bàn cách tăng cường phối hợp quân sự theo hiệp ước ký ngày 7/8.
Hiệp ước quy định một cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ thành viên nào sẽ được xem là cuộc tấn công nhằm vào toàn bộ liên minh. Thỏa thuận ra đời trong bối cảnh Houthi tại Yemen mở rộng tấn công vào lãnh thổ Ả Rập Xê Út và phá vỡ lệnh ngừng bắn kéo dài 4 năm với liên quân do nước này dẫn đầu.
Từ đầu tháng 9, Houthi nhiều lần phóng tên lửa và UAV vào các cơ sở của Aramco cùng mục tiêu tại Jizan, Najran, Abha và Riyadh. Đợt tấn công ngày 8/9 khiến hơn 70 người bị thương; ngày 20/9, một tên lửa đạn đạo nhằm vào Riyadh lần đầu tiên kể từ khi xung đột leo thang đã bị đánh chặn.
Ngày 24/9, Houthi tiếp tục phóng tên lửa và UAV nhằm vào cảng dầu Yanbu trên Biển Đỏ và TP.Taif, và Ả Rập Xê Út xác nhận đánh chặn 6 tên lửa đạn đạo.
Sau vụ tấn công, ngoại trưởng ba nước họp bên lề khóa họp Đại hội đồng LHQ tại New York, lên án các cuộc tấn công nhằm vào Mecca và cơ sở hạ tầng dân sự, đồng thời khẳng định quyền tự vệ của Ả Rập Xê Út theo Điều 51 Hiến chương LHQ. Cuộc họp tại Riyadh tiếp tục cam kết đó ở cấp quân sự.
Liên minh hiện mới công bố phối hợp và chia sẻ tình báo, chưa nêu việc triển khai lực lượng cụ thể. Trong khi đó, Pháp đã công bố kế hoạch gửi binh sĩ, radar và hệ thống phòng không bảo vệ cảng Yanbu, đồng thời để ngỏ khả năng điều tiêm kích Rafale nếu tình hình xấu đi.
RTÉ dẫn nguồn cho biết hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ ở giai đoạn này được giới chức nước này mô tả chủ yếu mang tính song phương và kỹ thuật, do hiệp ước chưa được Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ phê chuẩn. Ông Ryan Bohl, nhà phân tích cấp cao khu vực Trung Đông – Bắc Phi tại RANE, nhận định với The New Arab: “Tôi nghĩ còn quá sớm để nói liệu hiệp ước ba bên có thực sự tác động đến môi trường an ninh của Ả Rập Xê Út hay không.” Ông cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan khó can thiệp trực tiếp vào các nhóm dân quân ở Iraq hay Houthi, trong khi liên minh thiên về định hình nhận thức rủi ro.
Cùng lúc, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết tại New York rằng Tehran đề xuất với Washington mở lại eo biển Hormuz trong 7 ngày nếu đáp ứng các điều kiện, gồm ngừng bắn toàn diện và giải phóng hơn 12 tỉ USD tài sản bị đóng băng. Những diễn biến này cho thấy các mặt trận trong cuộc xung đột khu vực đang gắn kết với nhau, trong khi liên minh Mecca phải chuyển cam kết phòng thủ thành cơ chế phối hợp cụ thể.
Vũ Quyến (tổng hợp).