Trong khi phần lớn thế giới đang ở năm 2026, đất nước Nepal hiện đang trải qua năm 2082 và chuẩn bị đón năm mới 2083 theo hệ lịch Bikram Sambat riêng.
- Tự ý đăng ảnh người say xỉn lên mạng có thể bị phạt tiền
- “Độc lạ” chợ Gò mỗi năm chỉ họp một lần vào mùng 1 Tết
- Đội tuyển U23 tạo kỳ tích và nỗi buồn của bóng đá nữ
Sự khác biệt về mốc khởi đầu và cách vận hành thời gian
Việc Nepal đi trước thế giới hơn nửa thế kỷ không phải là chuyện viễn tưởng mà là thực tế hằng ngày dựa trên hệ lịch Bikram Sambat. Đây là hệ thống tính thời gian chính thức được sử dụng rộng rãi trong các văn bản pháp lý, trường học và trên truyền hình quốc gia. Nepal không sử dụng lịch Gregory làm tiêu chuẩn chính mà duy trì hệ lịch riêng để phản ánh nhịp sống và văn hóa của mình.
Sự chênh lệch này bắt nguồn từ mốc thời gian khởi đầu khác biệt so với lịch quốc tế. Trong khi lịch phương Tây tính từ mốc Chúa Giê-su ra đời, lịch của Nepal lại bắt đầu sớm hơn đến 57 năm. Truyền thuyết kể rằng dấu mốc này gắn liền với chiến thắng của vị vua cổ đại Vikramaditya trước các đối thủ của mình. Từ dấu mốc đó việc tính năm theo Bikram Sambat được duy trì ổn định cho đến nay.Chính vì mốc xuất phát sớm hơn nên độ chênh lệch luôn duy trì ở mức 56 hoặc 57 năm tùy vào thời điểm trong năm. Từ tháng 1 đến giữa tháng 4 hằng năm mức chênh là 56 năm. Sau khi người dân đón năm mới vào giữa tháng 4 thì mức chênh sẽ tăng lên thành 57 năm theo đúng chu trình. Vào tháng 4 tới quốc gia này sẽ chính thức bước sang năm 2083 trong khi thế giới vẫn ở năm 2026.
Vai trò của hệ lịch đối với đời sống và hạ tầng xã hội
Bikram Sambat không chỉ là những con số khô khan mà còn đóng vai trò như một chiếc la bàn định hướng xã hội. Hệ lịch này xác định thời điểm tổ chức các lễ hội quan trọng, nghi lễ tôn giáo và các sự kiện gia đình như cưới hỏi. Người dân địa phương thường dựa vào đây để chọn ngày tốt khi khởi công xây nhà hoặc khai trương kinh doanh. Lịch hằng năm do một nhóm chuyên gia phát hành để công bố các ngày nghỉ lễ cát tường.
Hệ thống thời gian này chủ yếu dựa trên dương lịch nhưng có kết hợp chặt chẽ các yếu tố âm lịch để xác định ngày lễ. Độ dài mỗi tháng không cố định hoàn toàn mà dao động từ 29 đến 32 ngày dựa trên các tính toán thiên văn. Để giữ cho thời gian phù hợp với các mùa trong năm các chuyên gia sẽ thực hiện điều chỉnh định kỳ tương tự năm nhuận. Điều này giúp lịch luôn khớp với mùa xuân và mùa canh tác.
Dù có nguồn gốc lâu đời nhưng hệ lịch này vẫn chứng tỏ sức sống mạnh mẽ trong dòng chảy hiện đại. Các ứng dụng số hiện nay đã tích hợp Bikram Sambat cho phép người dùng theo dõi song song với lịch quốc tế. Điều này không chỉ giúp duy trì di sản truyền thống mà còn khẳng định dấu ấn bản sắc quốc gia độc đáo của người Nepal. Hệ lịch này đã trở thành một phần không thể thiếu của hạ tầng đời sống và hồ sơ hành chính.
Theo: Dân trí