WASHINGTON – Báo cáo mới của Public Citizen ghi nhận 57 quan chức trong chính quyền Donald Trump sở hữu tài sản từ 100 triệu USD, trong khi mức ủng hộ cách ông điều hành kinh tế đã giảm xuống 32%.
- Nghi bố vợ khiến vợ đòi ly hôn, người đàn ông bị khởi tố
- Spa Bắc Ninh dựng bác sĩ giả để bán liệu trình đắt tiền
- Khởi tố người đàn ông chém bố vợ rồi ném gạch vào công an
Thông tin được Public Citizen công bố ngày 17/8 theo giờ Mỹ, tức rạng sáng 18/8 theo giờ Hà Nội, cho thấy nhiệm kỳ hai của ông Trump đang có mức độ tập trung quan chức siêu giàu cao chưa từng thấy trong lịch sử Nhà Trắng hiện đại. Nhóm này gồm 17 đại sứ, 40 quan chức cấp cao của nhánh hành pháp và 8 trong tổng số 23 thành viên nội các.
So sánh với ba chính quyền liền trước cho thấy mức chênh lệch rất lớn. Chính quyền George W. Bush có 5 người đạt ngưỡng tài sản này, Barack Obama có 3 người và Joe Biden cũng có 5 người, trong khi con số dưới thời ông Trump là 57.
Bà Lisa Gilbert, đồng chủ tịch Public Citizen, nhận định việc quyền lực tập trung trong tay giới siêu giàu “dễ dẫn đến động lực lệch lạc và nguy cơ tham nhũng”. Báo cáo được công bố trước thềm bầu cử giữa kỳ tháng 11, khi đảng Cộng hòa chuẩn bị bước vào giai đoạn chịu sức ép lớn trong việc bảo vệ đa số tại Quốc hội.
Những cái tên nổi bật trong nội các gồm Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon, đều là tỷ phú. Thứ trưởng Quốc phòng Stephen Feinberg cùng Giám đốc Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Kelly Loeffler cũng sở hữu tài sản hàng tỷ USD.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và đặc phái viên Steve Witkoff nằm trong nhóm có tài sản hàng trăm triệu USD. Tổng tài sản công khai của 57 quan chức được Public Citizen ước tính dao động từ 13,9 đến 34,8 tỷ USD.
Thống kê chưa tính tài sản của ông Trump. Forbes ước tính Tổng thống Mỹ sở hữu hơn 6 tỷ USD, khoảng 156.000 tỷ đồng, và tài sản đã tăng thêm hơn 2 tỷ USD kể từ khi ông trở lại nắm quyền, chủ yếu nhờ mảng tiền điện tử.
Elon Musk cũng nằm ngoài danh sách của Public Citizen, dù từng cố vấn cho kế hoạch cắt giảm bộ máy liên bang và sở hữu tài sản khoảng 860 tỷ USD. Hơn một nửa trong số 57 quan chức được thống kê từng quyên góp tổng cộng khoảng 65 triệu USD, tương đương khoảng 1.700 tỷ đồng, cho chiến dịch tranh cử năm 2024 của ông Trump.
Từ cam kết với người lao động đến bộ máy tập trung người giàu
Ông Trump trở lại Nhà Trắng với sự ủng hộ của nhiều cử tri thuộc tầng lớp lao động và nhóm có thu nhập trung bình, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt là một trong những mối quan tâm lớn. Cam kết giảm gánh nặng kinh tế đã trở thành một phần quan trọng trong thông điệp tranh cử của ông.
Nhưng sau khi chính quyền được hình thành, dữ liệu của Public Citizen cho thấy bộ máy này tập trung số lượng quan chức có tài sản rất lớn vượt xa ba đời tổng thống trước. Khoảng cách giữa nhóm cử tri được nhắm tới trong chiến dịch và cấu trúc tài sản của đội ngũ cầm quyền vì thế trở thành điểm đối chiếu đáng chú ý.
Thượng nghị sĩ độc lập Bernie Sanders đã mô tả chính quyền Trump trên mạng xã hội X là “chính phủ của người giàu, do người giàu, vì người giàu”. Ông đặt cách diễn đạt này đối lập với câu nói “của dân, do dân, vì dân” trong diễn văn Gettysburg của Abraham Lincoln.
Trong khi đó, ông Trump bảo vệ lựa chọn nhân sự của mình bằng lập luận rằng những doanh nhân thành công có năng lực điều hành và là “những lãnh đạo doanh nghiệp thông minh nhất”. Lập luận này đặt trọng tâm vào năng lực quản trị, thay vì nguồn gốc hay quy mô tài sản.
Tuy nhiên, đánh giá của công chúng về việc điều hành kinh tế lại đang đi theo chiều hướng giảm. Tính đến tháng trước, 32% người Mỹ tán thành cách ông Trump xử lý kinh tế, thấp hơn mức 40% ghi nhận vào đầu nhiệm kỳ.
Con số này xuất hiện đúng thời điểm đảng Cộng hòa chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11. Trong bối cảnh đó, khoảng cách giữa cam kết giảm chi phí sinh hoạt và hình ảnh một chính quyền tập trung đông quan chức siêu giàu có thể tiếp tục trở thành chủ đề gây tranh luận.
Số liệu về tài sản tự thân không trả lời được bộ máy đang phục vụ nhóm nào, bởi điều đó còn phụ thuộc vào chính sách và cách quyền lực được sử dụng. Nhưng với 57 quan chức đạt ngưỡng từ 100 triệu USD, một kỷ lục vượt xa ba chính quyền gần nhất, câu hỏi về sự tương thích giữa lời hứa tranh cử và thực tế nhân sự đang được đặt ra rõ ràng hơn.
Vũ Phượng (tổng hợp)