Tết vốn là biểu tượng của đoàn viên và khởi đầu mới. Nhưng trong nhịp sống hiện đại, không ít người thở dài khi nghe hai chữ “ăn Tết”. Giữa mong chờ và né tránh, có lẽ điều chúng ta cần là một “Tết vừa vặn”, đủ ấm mà không quá tải.
- Thầy giáo tại Vũng Tàu hồi sinh hơn 400 xe đạp cũ tặng người nghèo mưu sinh
- Kiêng kỵ đầu năm: Nhu cầu tâm linh và triết lý sống của người Việt
- Hơn 800 trường hợp vi phạm nồng độ cồn bị xử lý trong ngày mùng 1 Tết
Nỗi lòng người ở lại và người muốn đi xa
Hai mươi năm xa quê giúp tôi hiểu rõ cảm giác ngóng Tết. Chỉ cần nhìn cành đào nhỏ giữa mùa đông xứ người cũng đủ chạnh lòng. Với nhiều người Việt xa xứ, Tết là ký ức. Là tiếng pháo hoa quê nhà. Là mùi bánh chưng luộc qua đêm.
Thế nhưng, trong nước lại có không ít người tìm cách rời khỏi Tết. Dịp nghỉ dài trở thành cơ hội du lịch. Vé máy bay quốc tế kín chỗ. Tour nước ngoài tăng mạnh dù giá cao. Nghịch lý ấy phản chiếu sự thay đổi trong nhu cầu sống.
Không phải ai cũng muốn trốn truyền thống. Họ chỉ muốn một kỳ nghỉ đúng nghĩa. Khi một năm làm việc quá căng thẳng, điều người ta cần có khi chỉ là vài ngày yên tĩnh. Tết, nếu bị chất đầy nghĩa vụ, sẽ đánh mất chức năng nghỉ ngơi vốn có.
Khi Tết trở thành áp lực vô hình
Người lao động lo tiền thưởng chưa chắc đủ chi phí về quê. Gia đình trẻ tính toán từng bao lì xì. Giá cả tăng khiến mâm cỗ không còn nhẹ nhàng. Áp lực tài chính khiến nhiều người mệt mỏi trước cả khi Tết bắt đầu.
Bên cạnh tiền bạc là áp lực tâm lý. Những câu hỏi quen thuộc về thu nhập, cưới hỏi, con cái đôi khi trở thành nỗi ám ảnh. Vòng chúc Tết kéo dài khiến quỹ nghỉ ít ỏi nhanh chóng cạn kiệt. Nghỉ mà không được nghỉ là cảm giác phổ biến.
Mạng xã hội góp phần khuếch đại sự so sánh. Hình ảnh du lịch xa hoa, mâm cao cỗ đầy tạo nên cuộc đua ngầm. Tết bị “trình diễn hóa” hơn là tận hưởng. Khi giá trị tinh thần bị che mờ bởi vật chất, sự mệt mỏi là điều dễ hiểu.
Tết vừa vặn – linh hoạt để giữ hồn cốt
Có lẽ đã đến lúc nhìn Tết như một không gian linh hoạt. Truyền thống không nằm ở hình thức cố định. Nó nằm ở ý nghĩa bên trong. Gói bánh chưng hay mua sẵn đều có thể giữ nếp xưa. Điều quan trọng là sự sum họp.
Không thể về quê vẫn có thể gọi video. Không đủ điều kiện mâm cao cỗ đầy vẫn có thể giữ bữa cơm ấm cúng. Lì xì không cần quá nhiều tiền. Đó là lời chúc, không phải cuộc so sánh.
“Tết vừa vặn” nghĩa là Tết phù hợp với điều kiện của từng gia đình. Không ai phải gồng mình để đạt chuẩn mực do người khác đặt ra. Khi kỳ vọng giảm xuống mức hợp lý, niềm vui sẽ tự nhiên trở lại.
Một người lao động nhận phần quà Tết giản dị có thể xúc động rơi nước mắt. Trong khi đó, một người đủ đầy vật chất vẫn thấy trống trải. Điều này cho thấy hạnh phúc không nằm ở độ lớn của mâm cỗ. Nó nằm ở cảm giác được trân trọng.
Cân bằng truyền thống và hiện đại
Tết sẽ không mất đi nếu chúng ta biết thích nghi. Điều cần nhất là sự thấu cảm giữa các thế hệ. Người lớn tuổi có thể mong giữ nếp xưa. Người trẻ cần không gian riêng. Hai điều ấy không đối lập nếu biết lắng nghe.
Cũng cần xây dựng nếp sống văn minh ngày Tết. Không viện cớ lễ hội để vi phạm giao thông. Không lợi dụng nhu cầu tăng cao để chặt chém. Không để rượu bia làm mất trật tự công cộng. Một cái Tết đẹp phải đi cùng trách nhiệm.
Ở nước ngoài, cộng đồng người Việt vẫn nỗ lực tái tạo không khí xuân. Hội trường rực áo dài. Nhạc xuân vang lên giữa trời đông. Mọi người xếp hàng xin chữ, chúc nhau bình an. Xa quê mới thấy Tết quý giá đến thế nào.
Tết sẽ trường tồn nếu được tiếp biến mềm dẻo. Không phải nhiều nghi thức hơn. Không phải ít đi truyền thống. Mà là chọn cách thực hành phù hợp với hoàn cảnh.
Một “Tết vừa vặn” không ồn ào, không áp lực, không phô trương. Nhưng đủ ấm để kết nối gia đình. Đủ nhẹ để tâm hồn được nghỉ. Đủ sâu để giữ gìn cốt lõi yêu thương.
Giữ Tết không phải bằng cách ép mình vào khuôn cũ. Giữ Tết bằng sự chân thành. Khi mỗi người sống vừa vặn với điều kiện của mình, Tết sẽ trở về đúng nghĩa. Không phải nghĩa vụ. Mà là niềm vui.
Theo: Khai Mở