Mạnh dạn nhổ bỏ cây keo, vay vốn đầu tư và kiên trì chăm sóc, nhiều hộ dân ở Khánh Sơn, Khánh Hòa đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng, thậm chí khoảng 1 tỷ đồng mỗi năm từ sầu riêng.
- Quần đảo Chagos: Anh ngừng trao trả cho Mauritius do áp lực từ ông Trump
- Chiếc roi bện thủ công trong vụ đánh trẻ ở chùa Bầu, Phú Thọ
- Đường dây cá độ 1.500 tỷ đồng/tháng lộ diện từ sóng bóng đá lậu
Tại xã Khánh Sơn, những ngày này, các vườn sầu riêng bước vào mùa thu hoạch. Dọc các tuyến đường, xe vận chuyển liên tục ra vào, đưa trái từ các khu vườn đến kho và điểm tập kết.
Gia đình ông Ka tơ Nguốn, 47 tuổi, ở thôn Tô Hạp, có 1ha sầu riêng nằm trên lưng chừng đồi. Trước đây, khu đất này chủ yếu trồng keo nhưng hiệu quả kinh tế không cao.
Năm 2018, nhận thấy sầu riêng có tiềm năng, ông Nguốn quyết định nhổ bỏ cây keo để chuyển sang trồng sầu riêng. Do nguồn nước cách xa khu đất, vợ chồng ông phải kéo hàng nghìn mét ống nhựa qua đồi để phục vụ tưới tiêu.
Thiếu vốn đầu tư, ông Nguốn vay ngân hàng 40 triệu đồng và trồng sầu riêng theo từng đợt. Mỗi năm, gia đình tiếp tục dành dụm để trồng thêm khoảng 20-30 cây sầu Thái.
Theo ông Nguốn, chăm sóc sầu riêng đòi hỏi sự theo dõi thường xuyên, nhất là trong giai đoạn cây ra hoa và nuôi trái. Lượng phân bón cũng phải điều chỉnh tùy tình trạng từng cây.
Những cây đầu tiên cho thu bói sau khoảng 3,5 năm. Khi bước sang năm thứ 8, nhiều cây đạt năng suất 35-50 trái, một số cây cho tới 70 trái.
Sau 3 vụ thu hoạch, gia đình ông Nguốn đã trả hết khoản nợ trước đây. Năm ngoái, 200 gốc sầu riêng cho khoảng 13 tấn trái, bán với giá 41.000-45.000 đồng/kg, mang về hơn 500 triệu đồng.
Năm nay, sản lượng dự kiến đạt khoảng 20 tấn. Với giá thương lái mua tại vườn khoảng 50.000 đồng/kg, gia đình ông có thể thu về khoảng 1 tỷ đồng.
Cách đó không xa, gia đình bà Mấu Thị Mật, 63 tuổi, cũng có nguồn thu đáng kể từ sầu riêng. Trước đây, khu đất 7.000m2 của gia đình chủ yếu trồng bắp, mía tím và lúa.
Do thiếu vốn, vợ chồng bà Mật vay 100 triệu đồng để mua cây giống, kéo nước và đầu tư phân bón. Sau gần một thập kỷ, hơn 120 gốc sầu riêng đã cho thu hoạch ổn định.
Năm nay, vườn sầu riêng của gia đình bà Mật dự kiến mang về gần 700 triệu đồng. Khoản thu nhập này giúp gia đình xây nhà, tích lũy và có thêm điều kiện chăm lo việc học của con cháu.
Gia đình bà Mấu Thị Ném, trưởng thôn Tô Hạp, cũng chuyển từ cây trồng hiệu quả thấp sang sầu riêng. Năm nay, vườn rộng 6.000m2 dự kiến cho hơn 10 tấn trái, cao hơn đáng kể so với mức 3 tấn của năm trước.
Không chỉ sản xuất, bà Ném còn hướng dẫn kỹ thuật cho những hộ dân mới bắt đầu trồng sầu riêng, đặc biệt là các hộ đồng bào Raglai.
Theo lãnh đạo UBND xã Khánh Sơn, toàn xã hiện có 1.345ha sầu riêng, trong đó hơn 997ha đang cho thu hoạch. Năm 2026, sản lượng dự kiến đạt gần 18.000 tấn, với năng suất bình quân khoảng 15-20 tấn/ha.
Chính quyền địa phương đang hỗ trợ người dân tiếp cận vốn, tập huấn kỹ thuật, xây dựng vùng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hoàn thiện mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.
Việc chuyển đổi cây trồng đang mở ra nguồn thu mới cho nhiều hộ dân miền núi Khánh Sơn. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình vẫn phụ thuộc vào kỹ thuật canh tác, nguồn vốn, đầu ra và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường.
Tâm Thanh (tổng hợp)