Một ngôi mộ tại khu vực Đồng Đen, Nghệ An được hai dòng họ Nguyễn và Phạm xác định là phần mộ tổ của mình. Sau khi bia đá mang tên người khác được đặt cạnh mộ, hai bên gửi đơn đề nghị chính quyền làm rõ nguồn gốc ngôi mộ.
- Được nhờ làm sổ đỏ, người đàn ông ‘hô biến’ sổ đỏ thành tên mình
- Camera hành trình ghi lại khoảnh khắc xe máy gặp nạn
- Tìm thấy thi thể ngư dân mất tích khi thả lưới ở Thanh Hóa
Ông Nguyễn Văn Tùy, tộc trưởng họ Nguyễn, cho biết dòng họ căn cứ gia phả, tư liệu và việc dịch đạo sắc năm 1997 để xác định cụ tổ Nguyễn Dặm, quê xã Ước Lệ (nay thuộc xã Hưng Nguyên), được an táng tại khu vực Đồng Đen.
Nhiều năm qua, con cháu dòng họ Nguyễn vẫn thăm viếng, chăm sóc và thắp hương cho phần mộ. Năm 1998, khi dòng họ chuẩn bị xây dựng, tôn tạo mộ thì phát hiện dòng họ Phạm đã tu sửa và dựng bia. Hai bên sau đó gặp gỡ, trao đổi nhưng chưa thống nhất được nguồn gốc ngôi mộ.
Cuối năm 2025, để thuận tiện nhận diện và thờ cúng, dòng họ Nguyễn đặt một bia đá ghi tên cụ tổ Nguyễn Dặm bên cạnh ngôi mộ. Ông Tùy cho biết dòng họ đã gửi đơn đề nghị chính quyền làm rõ nguồn gốc ngôi mộ và có phương án giải quyết.
Trong khi đó, ông Phạm Xuân Trình, tộc trưởng họ Phạm, cho biết gia phả dòng họ ghi ông Phạm Văn Minh quê ở Phú Điền, xã Hưng Phú cũ (nay là xã Lam Thành) đến dạy học, lập nghiệp tại làng Yên Nậu, xóm Hồng Hà, xã Hưng Thông cũ. Sau khi qua đời, ông Minh được an táng tại khu vực Đồng Đen.
Con cháu dòng họ Phạm cho biết đã duy trì việc thắp hương, tảo mộ và chăm sóc phần mộ qua nhiều thế hệ. Phần mộ được tu sửa lớn 3 lần, trong đó tháng 10/1992 được đổ bê tông trùm lên phần mộ và ngày 20/8/1998 dòng họ dựng bia. Sau đó, dòng họ làm đơn xin phép xây hàng rào quanh khu vực phần mộ và được địa phương đồng ý.
Sau khi tiếp nhận đơn của hai dòng họ, chính quyền địa phương đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An phối hợp nghiên cứu tư liệu do hai bên cung cấp để xác minh nguồn gốc ngôi mộ, đồng thời tìm hướng hòa giải và xử lý vụ việc.
Ông Hồ Mạnh Hà, Phó phòng Quản lý di sản văn hóa, cho rằng cần căn cứ vào gia phả, tư liệu các dòng họ lưu giữ cùng quá trình chăm sóc, hương khói để xác định ngôi mộ thuộc dòng họ nào. Tuy nhiên, nếu tư liệu chỉ ghi chung chung cụ tổ được an táng tại khu vực Đồng Đen thì việc xác định sẽ khó khăn do khu vực này rộng.
Trường hợp các phương pháp xác minh không đủ cơ sở, chính quyền có thể tổ chức hòa giải, vận động hai bên thống nhất phương án tạm thời coi đây là mộ chung của hai dòng họ. Theo ông Hà, khi nguồn gốc chưa được làm rõ, việc đặt bia mang tên riêng một dòng họ có thể làm phát sinh mâu thuẫn; hai bên nên cùng chăm sóc, hương khói và tiếp tục phối hợp tìm thêm căn cứ xác minh.
Tâm Thanh (tổng hợp)