Các nhà thiên văn học vừa đưa ra giả thuyết mới cho rằng Dải Ngân hà đã từng trải qua một biến động lớn trong quá khứ, khiến mặt phẳng của thiên hà bị “lật nghiêng” hơn 90 độ.
- Người phụ nữ bị bệnh viện trả về nay nuôi hàng chục lao động
- Hàng nghìn khách hàng mua phải nước hoa giả mạo hàng hiệu
- Giao xe cho con dưới tuổi vị thành niên, người mẹ ở Phú Thọ thành bị can
Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học thuộc Đại học Durham (Anh) cho thấy Dải Ngân hà có thể đã trải qua một sự thay đổi cấu trúc mạnh mẽ cách đây hàng tỷ năm. Theo nhóm nghiên cứu, phần đĩa trung tâm của thiên hà từng đổi hướng đáng kể sau một vụ va chạm quy mô lớn, khiến toàn bộ mặt phẳng thiên hà bị nghiêng hơn 90 độ so với vị trí ban đầu.
Để đi đến kết luận này, các nhà nghiên cứu đã sử dụng siêu máy tính nhằm mô phỏng quá trình tiến hóa của những thiên hà có đặc điểm tương tự Dải Ngân hà. Qua đó, họ phân tích sự thay đổi của các thiên hà trong suốt nhiều tỷ năm và tìm ra những dấu hiệu chung giữa các hệ thiên hà có cấu trúc tương đồng.
Kết quả mô phỏng cho thấy những thiên hà sở hữu quầng sao quay chậm thường từng trải qua một cú va chạm trực diện với thiên hà khác. Sau sự kiện này, phần đĩa trung tâm của thiên hà bị thay đổi phương hướng, tạo nên hiện tượng được các nhà khoa học gọi là “lật nghiêng” thiên hà.
Nhóm nghiên cứu đã theo dõi quá trình tiến hóa của 25 thiên hà giống Dải Ngân hà. Dữ liệu thu được cho thấy hai đặc điểm luôn xuất hiện đồng thời ở các thiên hà có quầng sao quay chậm là từng xảy ra va chạm lớn và từng trải qua quá trình lật nghiêng trong lịch sử hình thành.
Theo trưởng nhóm nghiên cứu Kirill Batrakov, giới thiên văn từ lâu đã biết Dải Ngân hà từng va chạm với thiên hà lùn Gaia-Sausage-Enceladus. Chính sự kiện này được xem là nguyên nhân có khả năng cao khiến đĩa thiên hà của chúng ta thay đổi hướng trong quá khứ.
Các nhà khoa học cho biết khoảng 10 đến 11 tỷ năm trước, thiên hà Gaia-Sausage-Enceladus đã lao vào Dải Ngân hà rồi bị hấp thụ hoàn toàn. Đây được đánh giá là một trong những sự kiện quan trọng nhất trong giai đoạn đầu hình thành Dải Ngân hà, làm thay đổi cấu trúc của thiên hà và để lại hàng tỷ ngôi sao có quỹ đạo kéo dài đặc trưng.
Nếu giả thuyết trên chính xác, phần lớn các ngôi sao trong Dải Ngân hà từng chuyển động theo quỹ đạo hoàn toàn khác so với hiện nay. Điều này mở ra hướng giải thích mới cho nhiều đặc điểm bất thường mà giới thiên văn vẫn chưa thể lý giải trong nhiều năm qua.
Các nhà nghiên cứu kỳ vọng phát hiện mới sẽ giúp làm sáng tỏ quá trình hình thành và tiến hóa của Dải Ngân hà cũng như các thiên hà tương tự trong vũ trụ. Kết quả nghiên cứu đã được trình bày tại Hội nghị Thiên hà Quốc gia của Hiệp hội Thiên văn học Hoàng gia Anh, diễn ra tại Birmingham từ ngày 20 đến 24/7.
Tâm Thanh (tổng hợp)