Cựu Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Nguyễn Bá Hoan bị cáo buộc nhận hơn 16,3 tỷ đồng tiền hối lộ trong thời gian phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước. Trước phiên tòa, ông đã tự nguyện nộp lại 15,8 tỷ đồng.
- Hàng tấn thực phẩm bẩn bị bắt giữ, vì sao vẫn khó ngăn chặn?
- Nhóm trộm chó bắn bị thương công an, bị bắt sau 19 giờ ở Cần Thơ
- Đường sắt Lào Cai – Hải Phòng tăng vốn hơn 86.000 tỷ đồng
Từ ngày 18/8, Tòa án Nhân dân TP Hà Nội xét xử sơ thẩm ông Nguyễn Bá Hoan, 59 tuổi, cùng 27 bị cáo trong vụ án “Nhận hối lộ”, “Môi giới hối lộ” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” liên quan lĩnh vực xuất khẩu lao động. Phiên tòa dự kiến kéo dài đến 26/8, do thẩm phán Lưu Ngọc Cảnh, Phó Chánh Tòa phụ trách Tòa Hình sự TAND Hà Nội, làm chủ tọa.
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, từ năm 2021 đến tháng 5/2025, khi phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước, ông Hoan biết cấp dưới gây khó dễ cho doanh nghiệp để vòi tiền nhưng không ngăn chặn. Ông còn bị cáo buộc trực tiếp nhận tổng cộng hơn 16,3 tỷ đồng, gồm tiền mặt, ngoại tệ và đồng hồ xa xỉ.
Điểm đáng chú ý của vụ án là những khoản tiền này được hình thành từ chính quá trình doanh nghiệp xin cấp phép đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.
Khi thủ tục cấp phép trở thành công cụ vòi tiền
Từ năm 2017 đến 2025, việc thẩm định hồ sơ cấp giấy phép cho 28 công ty bị nhóm cán bộ Cục Quản lý lao động ngoài nước làm sai lệch có chủ đích.
Theo cáo trạng, cựu Cục trưởng Tống Hải Nam chỉ đạo cấp dưới kéo dài thời gian thẩm định, liên tục yêu cầu bổ sung giấy tờ hoặc trả hồ sơ với những lý do không hợp lý. Doanh nghiệp muốn hồ sơ được giải quyết phải đưa 100-400 triệu đồng cho mỗi bộ hồ sơ.
Ông Hoan, theo cáo trạng, biết cách làm này nhưng không ngăn chặn. Đổi lại, ông nhận khoảng 100 triệu đồng mỗi hồ sơ.
Một cách gây khó khác là yêu cầu doanh nghiệp xuất trình “Giấy giới thiệu tuyển dụng chính thức” từ phía Hàn Quốc đối với chương trình lao động ngành đóng tàu, visa E7. Đây là loại giấy tờ không có trong quy định và doanh nghiệp không thể tự xin được. Khi thủ tục bị đẩy vào thế bế tắc, họ phải tìm đến ông Hoan để “bôi trơn”.
Như vậy, khoản tiền hối lộ không xuất hiện một cách riêng lẻ. Nó được tạo ra từ một quy trình mà theo cáo trạng, việc gây khó dễ cho doanh nghiệp trở thành điều kiện để hồ sơ được giải quyết.
Không chỉ có tiền hối lộ, vụ án còn cho thấy một chuỗi sai phạm tài chính phía sau hoạt động xuất khẩu lao động. Theo cáo trạng, các doanh nghiệp Hoàng Long, Sona lập hai hệ thống sổ sách kế toán, che giấu hơn 1.241 tỷ đồng doanh thu. Số tiền này vừa phục vụ mục đích trốn thuế, vừa tạo nguồn để chi hối lộ.
Riêng Công ty Incoop3 bị xác định thu thêm 500-1.000USD trên mỗi lao động để có tiền “chi ngoại giao”.
Ở cấp độ cá nhân, ông Hoan là người giữ vị trí cao nhất trong nhóm bị truy tố về tội nhận hối lộ. Tuy nhiên, cáo trạng xác định ông biết và làm ngơ trước cách thức cấp dưới gây khó doanh nghiệp, trong khi cựu Cục trưởng Tống Hải Nam bị cáo buộc là người chỉ đạo trực tiếp quy trình này.
Sự chênh lệch còn thể hiện ở hậu quả tài chính. Tổng thiệt hại về thuế đối với Nhà nước từ ba doanh nghiệp được xác định hơn 244 tỷ đồng, trong khi số tiền ông Hoan trực tiếp nhận hối lộ là hơn 16,3 tỷ đồng.
Việc ông Hoan đã nộp lại 15,8 tỷ đồng trước phiên tòa là một tình tiết được ghi nhận trong quá trình giải quyết vụ án. Còn trách nhiệm của từng bị cáo, mức độ tham gia và hậu quả pháp lý sẽ được làm rõ tại phiên xét xử kéo dài 9 ngày.
Đào Chương (tổng hợp)